Kurs T004: Türkçe Model Seçimi
Bu kurs neden var
Bu kurs, "Türkçe Model Seçimi" konusunu dağınık notlardan çıkarıp ölçülebilir bir çalışma akışına bağlar. T004 okuyucusu tek bir kurulum komutunu değil, model, donanım, karşılaştırma ve veri sınırını aynı anda düşünmeyi öğrenir. Eğer Kurs T001: Yerel Yapay Zeka Nedir ve Kurs T003: Ollama ile İlk Türkçe Model içeriğini bitirmediyseniz önce oraya dönün. Buradaki hedef gösteri yapmak değil; hata çıktısını okuyup hangi katmanın kırıldığını bulmaktır.
Yasal uyarı: Bu içerik eğitim amaçlı teknik çalışma notudur; hukuki görüş, mevzuat yorumu, uyum belgesi veya profesyonel danışmanlık değildir. Kişisel veri, sağlık, finans, çocuk/öğrenci verisi, telif veya regüle sektörlerde gerçek uygulamadan önce yetkin hukuk/uyum uzmanıyla yazılı değerlendirme alın.
Bittiğinde bilecekleriniz
- Kumru 2B ile kısa Türkçe test üretip çıktıyı dosyaya alacaksınız.
- RTX 4060 Ti 16GB sınıfı donanımın nerede sınırlandığını ayıracaksınız.
- TR-MMLU karşılaştırması sonucunu günlük karar kaydına bağlayacaksınız.
- Trendyol, Kanarya ve Kumru Nasıl Seçilir rehberini tek başınıza uygulayacaksınız.
İlgili kataloğa bağlar
- Kumru 2B — kurs boyunca referans model
- RTX 4060 Ti 16GB — donanım sınıfı
- TR-MMLU karşılaştırması — başarı metriği
- Trendyol, Kanarya ve Kumru Nasıl Seçilir — pratik geçiş
- KVKK ve AI — veri işleme sınırı
Öğrenme grafında yakın düğümler
- Kurs T005: Windows'ta Yerel Yapay Zeka — sıradaki kurs
- Kurs T003: Ollama ile İlk Türkçe Model — aynı izden yakın bağlam
- Trendyol, Kanarya ve Kumru Nasıl Seçilir — ana uygulama rehberi
- Ollama Modelfile Nasıl Yazılır — tamamlayıcı uygulama
- Sıcaklık ve top_p Nasıl Ayarlanır — tamamlayıcı uygulama
- Kanarya Kısa Bağlam İçin Nasıl Ayarlanır — tamamlayıcı uygulama
- vLLM OpenAI Uyumlu Sunucu Nasıl Açılır — tamamlayıcı uygulama
Bölüm 1: Yerel ekosistem haritası
Tahmini süre: 45 dakika
Bu bölüm yeni başlayan okuyucuyu ezberden çıkarıp küçük bir gözlem defterine taşır. Yerel ekosistem haritası başlığı altında önce model, çalışma zamanı, donanım ve veri katmanı ayrılır; çünkü Türkçe Model Seçimi içinde en pahalı hata yanlış katmanı suçlamaktır. T004 Bölüm 1 için iyi not, cevabın güzel görünmesi değil, hangi komutla üretildiğinin iki hafta sonra da anlaşılmasıdır.
Yerel ekosistem haritası çalışırken Kumru 2B bir vitrin adı değil, sınanacak varsayımdır. Yerel ekosistem haritası için Model yanıt vermediyse sebep kalite olmayabilir; etiket, önbellek, şablon veya bağlam sınırı da aynı masadadır. T004-1 notunda model etiketi, istem dili ve çıktı yolu aynı satırda durursa kalite tartışması kişisel beğeniden çıkar. Yerel ekosistem haritası Türkçe cevaplarında ekler, özel adlar ve uzun kurum adları bağlamı beklenenden hızlı doldurabilir; bu yüzden kısa kontrol istemini uzun belge denemesinden ayrı tutun.
Yerel ekosistem haritası için RTX 4060 Ti 16GB tarafında dikkat edilecek şey tek başına hız değildir. Donanım notu olmadan aynı komutun başka makinede neden değiştiğini anlamak zorlaşır. Türkçe Model Seçimi Bölüm 1 akışında VRAM dolunca bazen daha küçük model seçmek, aynı modeli daha sert kuantize etmekten daha okunur sonuç verir. T004-1 elektrik ve soğutma notu da buraya girer; karar kaydında tarihli varsayım olarak durması yeterlidir, canlı fiyat iddiasına çevirmeyin.
Yerel ekosistem haritası bölümünde TR-MMLU karşılaştırması çıpa görevi görür, ama tek başına ürün kararı gibi davranmaz. Ölçüm tek sayı değil; komut, çıktı, varsayım ve kısa yorumdan oluşan küçük bir pakettir. T004 Bölüm 1 denemesinde komut, kısa çıktı ve özet hash aynı klasöre yazılırsa sonraki model değişimi sessizce geçmez. Böyle bir kayıt düzeni solo çalışan kişi için ikinci hafıza, küçük ekip için de ortak tartışma zemini olur.
Yerel ekosistem haritası başlığında özel risk şudur: Gerçek veriyle başlamadan önce daha küçük, daha düşük riskli ve tekrar edilebilir bir örnek üretin. Yerel ekosistem haritası örneğinde kişisel veri, sağlık, finans, öğrenci ya da dava içeriği gerçek örnek gibi kopyalanmamalıdır; sentetik girdiyle aynı teknik kırılmayı yakalayabiliyorsanız onu kullanın. T004-1 çizgisi hukuki uygunluk kararı vermez, sadece teknik denemeyi daha temiz hale getirir ve uzman incelemesine taşınacak notu düzenler.
T004 Bölüm 1 sonunda beklenen çıktı küçük ama işe yarar: outputs/t004/bolum-1.txt dosyası, "Yerel ekosistem haritası" adı ve ilk risk yorumu. Yerel ekosistem haritası çıktısı beklenen gibi değilse sırayı bozmayın: önce çalışma zamanı, sonra model etiketi, sonra donanım, en son istem metni. Bu sıra ağır görünmez ama panik anında iyi bir raydır. Bir sonraki adım Bölüm 2 içinde aynı kararı çalışma komutuna bağlar.
Anahtar içgörü: Katman ayrımı kararını model cevabından önce kanıt dosyasıyla görünür yapın.
mkdir -p outputs/t004
printf '%s\n' 'T004 | Yerel ekosistem haritası | model=kumru-2b | donanim=rtx-4060ti-16gb' > outputs/t004/bolum-1.txt
sha256sum outputs/t004/bolum-1.txt >> outputs/t004/bolum-1.txt.sha256
printf '%s\n' 'metric=evidence_hash' >> outputs/t004/bolum-1.txt
Egzersiz: "Yerel ekosistem haritası" komutunu çalıştırın, çıktıyı outputs/t004/bolum-1.txt dosyasına kaydedin ve dosyanın ilk satırına hangi katmanın riskli olduğunu yazın. Süre sınırı: 15 dakika.
Bölüm 2: Küçük modelin doğru yeri
Tahmini süre: 45 dakika
Bu bölüm yeni başlayan okuyucuyu ezberden çıkarıp küçük bir gözlem defterine taşır. Küçük modelin doğru yeri başlığı altında önce model, çalışma zamanı, donanım ve veri katmanı ayrılır; çünkü Türkçe Model Seçimi içinde en pahalı hata yanlış katmanı suçlamaktır. T004 Bölüm 2 için iyi not, cevabın güzel görünmesi değil, hangi komutla üretildiğinin iki hafta sonra da anlaşılmasıdır.
Küçük modelin doğru yeri çalışırken Kumru 2B bir vitrin adı değil, sınanacak varsayımdır. Küçük modelin doğru yeri için Model yanıt vermediyse sebep kalite olmayabilir; etiket, önbellek, şablon veya bağlam sınırı da aynı masadadır. T004-2 notunda model etiketi, istem dili ve çıktı yolu aynı satırda durursa kalite tartışması kişisel beğeniden çıkar. Küçük modelin doğru yeri Türkçe cevaplarında ekler, özel adlar ve uzun kurum adları bağlamı beklenenden hızlı doldurabilir; bu yüzden kısa kontrol istemini uzun belge denemesinden ayrı tutun.
Küçük modelin doğru yeri için RTX 4060 Ti 16GB tarafında dikkat edilecek şey tek başına hız değildir. Donanım notu olmadan aynı komutun başka makinede neden değiştiğini anlamak zorlaşır. Türkçe Model Seçimi Bölüm 2 akışında VRAM dolunca bazen daha küçük model seçmek, aynı modeli daha sert kuantize etmekten daha okunur sonuç verir. T004-2 elektrik ve soğutma notu da buraya girer; karar kaydında tarihli varsayım olarak durması yeterlidir, canlı fiyat iddiasına çevirmeyin.
Küçük modelin doğru yeri bölümünde TR-MMLU karşılaştırması çıpa görevi görür, ama tek başına ürün kararı gibi davranmaz. Ölçüm tek sayı değil; komut, çıktı, varsayım ve kısa yorumdan oluşan küçük bir pakettir. T004 Bölüm 2 denemesinde komut, kısa çıktı ve özet hash aynı klasöre yazılırsa sonraki model değişimi sessizce geçmez. Böyle bir kayıt düzeni solo çalışan kişi için ikinci hafıza, küçük ekip için de ortak tartışma zemini olur.
Küçük modelin doğru yeri başlığında özel risk şudur: Gerçek veriyle başlamadan önce daha küçük, daha düşük riskli ve tekrar edilebilir bir örnek üretin. Küçük modelin doğru yeri örneğinde kişisel veri, sağlık, finans, öğrenci ya da dava içeriği gerçek örnek gibi kopyalanmamalıdır; sentetik girdiyle aynı teknik kırılmayı yakalayabiliyorsanız onu kullanın. T004-2 çizgisi hukuki uygunluk kararı vermez, sadece teknik denemeyi daha temiz hale getirir ve uzman incelemesine taşınacak notu düzenler.
T004 Bölüm 2 sonunda beklenen çıktı küçük ama işe yarar: outputs/t004/bolum-2.txt dosyası, "Küçük modelin doğru yeri" adı ve ilk risk yorumu. Küçük modelin doğru yeri çıktısı beklenen gibi değilse sırayı bozmayın: önce çalışma zamanı, sonra model etiketi, sonra donanım, en son istem metni. Bu sıra ağır görünmez ama panik anında iyi bir raydır. Bir sonraki adım Bölüm 3 içinde aynı kararı çalışma komutuna bağlar.
Anahtar içgörü: Katman ayrımı kararını model cevabından önce kanıt dosyasıyla görünür yapın.
mkdir -p outputs/t004
printf '%s\n' 'T004 | Küçük modelin doğru yeri | model=kumru-2b | donanim=rtx-4060ti-16gb' > outputs/t004/bolum-2.txt
ollama list >> outputs/t004/bolum-2.txt || printf '%s\n' 'metric=ollama_list_pending' >> outputs/t004/bolum-2.txt
Egzersiz: "Küçük modelin doğru yeri" komutunu çalıştırın, çıktıyı outputs/t004/bolum-2.txt dosyasına kaydedin ve dosyanın ilk satırına hangi katmanın riskli olduğunu yazın. Süre sınırı: 15 dakika.
Bölüm 3: 12B modelin donanım bedeli
Tahmini süre: 45 dakika
Bu bölüm yeni başlayan okuyucuyu ezberden çıkarıp küçük bir gözlem defterine taşır. 12B modelin donanım bedeli başlığı altında önce donanım darboğazı ile model tercihi ayrılır; çünkü Türkçe Model Seçimi içinde en pahalı hata yanlış katmanı suçlamaktır. T004 Bölüm 3 için iyi not, cevabın güzel görünmesi değil, hangi komutla üretildiğinin iki hafta sonra da anlaşılmasıdır.
12B modelin donanım bedeli çalışırken Kumru 2B bir vitrin adı değil, sınanacak varsayımdır. 12B modelin donanım bedeli için Model boyutu büyüdükçe Türkçe kalite bazen artar, ama gecikme ve bellek baskısı da aynı anda gelir. T004-3 notunda model etiketi, istem dili ve çıktı yolu aynı satırda durursa kalite tartışması kişisel beğeniden çıkar. 12B modelin donanım bedeli Türkçe cevaplarında ekler, özel adlar ve uzun kurum adları bağlamı beklenenden hızlı doldurabilir; bu yüzden kısa kontrol istemini uzun belge denemesinden ayrı tutun.
12B modelin donanım bedeli için RTX 4060 Ti 16GB tarafında dikkat edilecek şey tek başına hız değildir. VRAM sınırı görüldüğünde ilk refleks sürücüyü suçlamak değil, model dosyası ve bağlamı not etmektir. Türkçe Model Seçimi Bölüm 3 akışında VRAM dolunca bazen daha küçük model seçmek, aynı modeli daha sert kuantize etmekten daha okunur sonuç verir. T004-3 elektrik ve soğutma notu da buraya girer; karar kaydında tarihli varsayım olarak durması yeterlidir, canlı fiyat iddiasına çevirmeyin.
12B modelin donanım bedeli bölümünde TR-MMLU karşılaştırması çıpa görevi görür, ama tek başına ürün kararı gibi davranmaz. Ölçümde token hızı kadar yükleme süresi ve bellek tepe değeri de yazılmalıdır. T004 Bölüm 3 denemesinde komut, kısa çıktı ve özet hash aynı klasöre yazılırsa sonraki model değişimi sessizce geçmez. Böyle bir kayıt düzeni solo çalışan kişi için ikinci hafıza, küçük ekip için de ortak tartışma zemini olur.
12B modelin donanım bedeli başlığında özel risk şudur: Donanım bölümünde fiyat ya da tarife notunu kesin bilgi gibi değil, tarihli varsayım gibi kaydedin. 12B modelin donanım bedeli örneğinde kişisel veri, sağlık, finans, öğrenci ya da dava içeriği gerçek örnek gibi kopyalanmamalıdır; sentetik girdiyle aynı teknik kırılmayı yakalayabiliyorsanız onu kullanın. T004-3 çizgisi hukuki uygunluk kararı vermez, sadece teknik denemeyi daha temiz hale getirir ve uzman incelemesine taşınacak notu düzenler.
T004 Bölüm 3 sonunda beklenen çıktı küçük ama işe yarar: outputs/t004/bolum-3.txt dosyası, "12B modelin donanım bedeli" adı ve ilk risk yorumu. 12B modelin donanım bedeli çıktısı beklenen gibi değilse sırayı bozmayın: önce çalışma zamanı, sonra model etiketi, sonra donanım, en son istem metni. Bu sıra ağır görünmez ama panik anında iyi bir raydır. Bir sonraki adım Bölüm 4 içinde aynı kararı çalışma komutuna bağlar.
Anahtar içgörü: Donanım sınırı kararını model cevabından önce kanıt dosyasıyla görünür yapın.
mkdir -p outputs/t004
printf '%s\n' 'T004 | 12B modelin donanım bedeli | model=kumru-2b | donanim=rtx-4060ti-16gb' > outputs/t004/bolum-3.txt
nvidia-smi --query-gpu=name,memory.used,memory.total --format=csv,noheader >> outputs/t004/bolum-3.txt || printf '%s\n' 'metric=hardware_check_pending' >> outputs/t004/bolum-3.txt
Egzersiz: "12B modelin donanım bedeli" komutunu çalıştırın, çıktıyı outputs/t004/bolum-3.txt dosyasına kaydedin ve dosyanın ilk satırına hangi katmanın riskli olduğunu yazın. Süre sınırı: 15 dakika.
Bölüm 4: Kod değiştirme riskini yakalama
Tahmini süre: 45 dakika
Bu bölüm yeni başlayan okuyucuyu ezberden çıkarıp küçük bir gözlem defterine taşır. Kod değiştirme riskini yakalama başlığı altında önce model, çalışma zamanı, donanım ve veri katmanı ayrılır; çünkü Türkçe Model Seçimi içinde en pahalı hata yanlış katmanı suçlamaktır. T004 Bölüm 4 için iyi not, cevabın güzel görünmesi değil, hangi komutla üretildiğinin iki hafta sonra da anlaşılmasıdır.
Kod değiştirme riskini yakalama çalışırken Kumru 2B bir vitrin adı değil, sınanacak varsayımdır. Kod değiştirme riskini yakalama için Model yanıt vermediyse sebep kalite olmayabilir; etiket, önbellek, şablon veya bağlam sınırı da aynı masadadır. T004-4 notunda model etiketi, istem dili ve çıktı yolu aynı satırda durursa kalite tartışması kişisel beğeniden çıkar. Kod değiştirme riskini yakalama Türkçe cevaplarında ekler, özel adlar ve uzun kurum adları bağlamı beklenenden hızlı doldurabilir; bu yüzden kısa kontrol istemini uzun belge denemesinden ayrı tutun.
Kod değiştirme riskini yakalama için RTX 4060 Ti 16GB tarafında dikkat edilecek şey tek başına hız değildir. Donanım notu olmadan aynı komutun başka makinede neden değiştiğini anlamak zorlaşır. Türkçe Model Seçimi Bölüm 4 akışında VRAM dolunca bazen daha küçük model seçmek, aynı modeli daha sert kuantize etmekten daha okunur sonuç verir. T004-4 elektrik ve soğutma notu da buraya girer; karar kaydında tarihli varsayım olarak durması yeterlidir, canlı fiyat iddiasına çevirmeyin.
Kod değiştirme riskini yakalama bölümünde TR-MMLU karşılaştırması çıpa görevi görür, ama tek başına ürün kararı gibi davranmaz. Ölçüm tek sayı değil; komut, çıktı, varsayım ve kısa yorumdan oluşan küçük bir pakettir. T004 Bölüm 4 denemesinde komut, kısa çıktı ve özet hash aynı klasöre yazılırsa sonraki model değişimi sessizce geçmez. Böyle bir kayıt düzeni solo çalışan kişi için ikinci hafıza, küçük ekip için de ortak tartışma zemini olur.
Kod değiştirme riskini yakalama başlığında özel risk şudur: Gerçek veriyle başlamadan önce daha küçük, daha düşük riskli ve tekrar edilebilir bir örnek üretin. Kod değiştirme riskini yakalama örneğinde kişisel veri, sağlık, finans, öğrenci ya da dava içeriği gerçek örnek gibi kopyalanmamalıdır; sentetik girdiyle aynı teknik kırılmayı yakalayabiliyorsanız onu kullanın. T004-4 çizgisi hukuki uygunluk kararı vermez, sadece teknik denemeyi daha temiz hale getirir ve uzman incelemesine taşınacak notu düzenler.
T004 Bölüm 4 sonunda beklenen çıktı küçük ama işe yarar: outputs/t004/bolum-4.txt dosyası, "Kod değiştirme riskini yakalama" adı ve ilk risk yorumu. Kod değiştirme riskini yakalama çıktısı beklenen gibi değilse sırayı bozmayın: önce çalışma zamanı, sonra model etiketi, sonra donanım, en son istem metni. Bu sıra ağır görünmez ama panik anında iyi bir raydır. Bir sonraki adım Bölüm 5 içinde aynı kararı çalışma komutuna bağlar.
Anahtar içgörü: Katman ayrımı kararını model cevabından önce kanıt dosyasıyla görünür yapın.
mkdir -p outputs/t004
printf '%s\n' 'T004 | Kod değiştirme riskini yakalama | model=kumru-2b | donanim=rtx-4060ti-16gb' > outputs/t004/bolum-4.txt
sha256sum outputs/t004/bolum-4.txt >> outputs/t004/bolum-4.txt.sha256
printf '%s\n' 'metric=evidence_hash' >> outputs/t004/bolum-4.txt
Egzersiz: "Kod değiştirme riskini yakalama" komutunu çalıştırın, çıktıyı outputs/t004/bolum-4.txt dosyasına kaydedin ve dosyanın ilk satırına hangi katmanın riskli olduğunu yazın. Süre sınırı: 15 dakika.
Bölüm 5: Katalogdan kısa liste çıkarma
Tahmini süre: 45 dakika
Bu bölüm yeni başlayan okuyucuyu ezberden çıkarıp küçük bir gözlem defterine taşır. Katalogdan kısa liste çıkarma başlığı altında önce model, çalışma zamanı, donanım ve veri katmanı ayrılır; çünkü Türkçe Model Seçimi içinde en pahalı hata yanlış katmanı suçlamaktır. T004 Bölüm 5 için iyi not, cevabın güzel görünmesi değil, hangi komutla üretildiğinin iki hafta sonra da anlaşılmasıdır.
Katalogdan kısa liste çıkarma çalışırken Kumru 2B bir vitrin adı değil, sınanacak varsayımdır. Katalogdan kısa liste çıkarma için Model yanıt vermediyse sebep kalite olmayabilir; etiket, önbellek, şablon veya bağlam sınırı da aynı masadadır. T004-5 notunda model etiketi, istem dili ve çıktı yolu aynı satırda durursa kalite tartışması kişisel beğeniden çıkar. Katalogdan kısa liste çıkarma Türkçe cevaplarında ekler, özel adlar ve uzun kurum adları bağlamı beklenenden hızlı doldurabilir; bu yüzden kısa kontrol istemini uzun belge denemesinden ayrı tutun.
Katalogdan kısa liste çıkarma için RTX 4060 Ti 16GB tarafında dikkat edilecek şey tek başına hız değildir. Donanım notu olmadan aynı komutun başka makinede neden değiştiğini anlamak zorlaşır. Türkçe Model Seçimi Bölüm 5 akışında VRAM dolunca bazen daha küçük model seçmek, aynı modeli daha sert kuantize etmekten daha okunur sonuç verir. T004-5 elektrik ve soğutma notu da buraya girer; karar kaydında tarihli varsayım olarak durması yeterlidir, canlı fiyat iddiasına çevirmeyin.
Katalogdan kısa liste çıkarma bölümünde TR-MMLU karşılaştırması çıpa görevi görür, ama tek başına ürün kararı gibi davranmaz. Ölçüm tek sayı değil; komut, çıktı, varsayım ve kısa yorumdan oluşan küçük bir pakettir. T004 Bölüm 5 denemesinde komut, kısa çıktı ve özet hash aynı klasöre yazılırsa sonraki model değişimi sessizce geçmez. Böyle bir kayıt düzeni solo çalışan kişi için ikinci hafıza, küçük ekip için de ortak tartışma zemini olur.
Katalogdan kısa liste çıkarma başlığında özel risk şudur: Gerçek veriyle başlamadan önce daha küçük, daha düşük riskli ve tekrar edilebilir bir örnek üretin. Katalogdan kısa liste çıkarma örneğinde kişisel veri, sağlık, finans, öğrenci ya da dava içeriği gerçek örnek gibi kopyalanmamalıdır; sentetik girdiyle aynı teknik kırılmayı yakalayabiliyorsanız onu kullanın. T004-5 çizgisi hukuki uygunluk kararı vermez, sadece teknik denemeyi daha temiz hale getirir ve uzman incelemesine taşınacak notu düzenler.
T004 Bölüm 5 sonunda beklenen çıktı küçük ama işe yarar: outputs/t004/bolum-5.txt dosyası, "Katalogdan kısa liste çıkarma" adı ve ilk risk yorumu. Katalogdan kısa liste çıkarma çıktısı beklenen gibi değilse sırayı bozmayın: önce çalışma zamanı, sonra model etiketi, sonra donanım, en son istem metni. Bu sıra ağır görünmez ama panik anında iyi bir raydır.
Anahtar içgörü: Katman ayrımı kararını model cevabından önce kanıt dosyasıyla görünür yapın.
mkdir -p outputs/t004
printf '%s\n' 'T004 | Katalogdan kısa liste çıkarma | model=kumru-2b | donanim=rtx-4060ti-16gb' > outputs/t004/bolum-5.txt
printf '%s\n' 'metric=redacted_fields_count' 'kontrol=ham_kisisel_veri_yazma' >> outputs/t004/bolum-5.txt
Egzersiz: "Katalogdan kısa liste çıkarma" komutunu çalıştırın, çıktıyı outputs/t004/bolum-5.txt dosyasına kaydedin ve dosyanın ilk satırına hangi katmanın riskli olduğunu yazın. Süre sınırı: 15 dakika.